Divan edebiyatı, Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden sonra 13. yüzyıldan itibaren
Anadolu’da İslam etkisinde gelişen ve 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yerini Batı
etkisinde gelişen Türk edebiyatına bırakan edebiyattır. Bu edebiyatın ortaya çıkmasında
Arap ve İran edebiyatının etkisi büyüktür.
Divan edebiyatı, şiir ve nesir alanında dinî, sosyal, kültürel ve tarihî birçok kaynaktan
beslenmiştir. Bunlar; Kur’an, hadisler, kısas-ı enbiya, evliya menkıbeleri, tasavvuf, şehname, tarihî olaylar, kişiler ve günlük hayata dair kaynaklardır.
Sanatçıların şiirlerinde söz sanatlarına oldukça fazla yer verdiği divan şiirinde dil
süslü ve sanatlıdır.



Divan edebiyatında soyut anlatım ön plandadır.Duygu ve düşünceler
mazmun adı verilen kalıplaşmış benzetmelerle ifade edilmiştir. Bu, divan edebiyatını basmakalıp ifadelere sürüklemiştir.Örneğin; nergis-göz, badem-göz, keman-kaş, ok-kirpik,
servi-boy, servi revan-yürüyen sevgili, gonca-ağız, yılan(mar)-saç, gece-saç, inci-diş ,kıl
(muy )-ince bel,gül-sevilen, bülbül-seven…
Divan şiirinde en çok kullanılan nazım birimi beyittir. Beyitler kendi içinde anlam
bütünlüğüne sahiptir. Bütünde değil parçada anlam bütünlüğü sağlanmaya çalışılmıştır.

Büyük çoğunluğu aruz ölçüsüyle kaleme alınan divan şiirlerinde, Arap ve İran edebiyatından alınan nazım şekilleri kullanılmıştır. Genellikle tam ve zengin uyak ile yazılmıştır.
Şiirlerin son beytinde şairler genellikle mahlas adı verilen takma ad kullanmıştır. Divan
şiirinde nazire geleneği yaygındır. Nazire, bir şairin başka bir şairden etkilenerek aynı
ölçü ve uyak ile yazdığı şiirlerdir.



Divan edebiyatı nazım şekilleri; gazel, kaside, mesnevi, kıt’a, müstezat, rubai, tuyuğ,
murabba, şarkı, terkibibent, terciibent…




Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Ahmet Ümit’in “İstanbul Hatırası” adlı eseri 2010 yılında yayımlanmıştır. […]

ciz

Romanın kahramanı Santiago’nun anne ve babası rahip olması için […]

ciz

2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı seçmeli Diksiyon ve Hitabet dersi yıllık […]

ciz

Halk hikâyesi. Halkın ortak malı olan halk hikâyeleri, göçebe […]

ciz