Bir kimsenin, özellikle tanınmış kişilerin yaşadıkları dönemde gördükleri ya da yaşadıkları ilginç olayları gözlemlerine ve bilgilerine dayanarak anlattıkları yazı türüne anı
denir. Tanınmış sanatçı, siyasetçi, ve bilim insanlarının yazdığı anılar onların yaşayışlarını, yaşadıkları dönemdeki önemli olayları anlatması bakımından önemlidir.

Anı (Hatıra) Türü Özellikleri :
• Yaşanmakta olanı değil, yaşanmış bir konuyu anlatır.
• İnsan belleğinde iz bırakan olay ve olguları anlatır
• Tarihçilere ışık tutar.
• Tanınmış, bilim, sanat ve politika adamlarının yaşamlarını çalışma ve araştırmalarını
anlatır.
• Yazarın unutulmasını istemediği gerçekleri kalıcı kılar.
• Geçmiş, birinci kişinin ağzından kişisel yargılar ve yorumlarla verilir.



Anı (Hatıra) Türü Tarihsel Gelişimi
Batıda en çok yaygın bir tür olup ilk örneğini eski Yunan sanatçısı Ksenophon “Anabasis” adlı eseriyle vermiştir. 18. yüzyılda; J. J. Rouseau’nun “ İtiraflar”, Goethe’nin “Şiir
ve Gerçek”, Andre Gide’nin “Jurnaller” adlı eserleri bu alanda önemli eserlerindendir.
Bizde, “Göktürk Yazıtları” bu türün ilk örneği sayılır. 16. yüzyılda Hindistan’da bir imparatorluk kurmuş olan Babür Şah’ın yazdığı “Babürname”, 17. yüzyılda Ebul Gazi Bahadır
Han’ın yazdığı “Şecere-i Türk”, Katip Çelebi ve Naima’nın bir çok eseri bu türün örneklerindendir.
Eski edebiyatta anı özelliği taşıyan “vakainameler, gazavatnameler, sefaretnameler bu
türün örnekleri sayılmaktadır. Edebî tür anlamında anı ise bizde Tanzimat Dönemi’nde başlamıştir. Önceleri Ebuziya Tevfik ve Ali Suavi çıkardıkları gazetelerde anılarını yayınlamışlardır. Akif Paşa “Tabsıra”, Muallim Naci “Ömer’in Çocukluğu”, Ziya Paşa “Defter-i Amal”, Ahmet Rasim “Eşkal-i Zaman, Falaka ve Gecelerim”, Halid Ziya Uşaklıgil
“Kırk Yıl, Saray ve Ötesi”, Hüseyin Cahit Yalçın “Siyasi ve Edebî Hatıralarım”, Mehmet Rauf,”Edebî Hatıralar”, Abdülhak Şinasi Hisar “Boğaziçi Mehtapları, Boğaziçi Yalıları”,
Yahya Kemal “Çocukluğum, İlk Gençliğim, Siyasi ve Edebî Hatıralar”, Refik Halit Karay, “Üç Nesil Üç Hayat”, N.Fazıl Kısakürek, “Yılanlı Kuyudan”, Halide Edip Adıvar “Mor
Salkımlı Ev, Türk’ün Ateşle İmtihanı”, Falih Rıfkı Atay “Çankaya, Zeytindağı” önemli anı yazarlarımızdandır.




Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Cumhuriyet Dönemi’nde Tiyatro (1923-1950) Türk edebiyatında sözlü gelenek içinde […]

ciz

Tanpınar’ın gazete ve dergilerdeki yazılarının derlenmesinden oluşan “Yaşadığım Gibi” […]

ciz

2018-2019 eğitim-öğretim yılı Türk Dili ve Edebiyatı 9. sınıf […]

ciz