Cümlenin Yardımcı Ögeleri: Bir cümledeki yargıyı çeşitli yönlerden tamamlayan,
açıklayan ve geliştiren ögelere yardımcı öge denir. Cümlenin yardımcı ögeleri nesne, dolaylı tümleç ve zarf tümlecidir.

A. Nesne (Düz Tümleç): Öznenin yaptığı işten, hareketten etkilenen unsura nesne denir. İsim cümlelerinde, yüklemi edilgen çatılı cümlelerde ve geçişsiz fiillerde nesne
yoktur. Nesne, cümledeki kullanımına göre belirtili ve belirtisiz nesne olmak üzere ikiye
ayrılır.

1. Belirtili Nesne: İsmin “-ı, -i, -u, -ü” (gösterme, belirtme) durum ekini alır. Cümlede
belirtili nesneyi bulabilmek için yükleme, “kimi, neyi, nereyi” sorularından uygun
olanı yöneltilir.
Örnek: Ahmet, yeni bisikletini okulun bahçesinde unutmuş.
belirtili nesne
Neyi unutmuş? (yeni bisikletini).



• Gökçe, macera romanları okumayı seviyor.
belirtili nesne
Neyi seviyor? (macera romanları okumayı).

2. Belirtisiz Nesne: İsmin “-ı, -i, -u, -ü” durum ekini almayan nesnedir. Cümlede belirtisiz nesneyi bulabilmek için yükleme özne bulunduktan sonra “ne, kim” sorularından
uygun olanı yöneltilir.
Örnek: Ömer, bakkaldan iki litre süt alacaktı.
belirtisiz nesne
Ne alacaktı? (iki litre süt).
• Aslıhan, “Türk Tarihinden Hikâyeler” adlı bir kitap okuyor.
belirtisiz nesne
Ne okuyor? (Türk Tarihinden Hikâyeler adlı bir kitap).



Uyarı: “Ne ve kim” soruları hem belirtisiz nesneyi hem de özneyi buldurmaya yöneliktir. Bu iki ögeyi karıştırmamak için yüklem bulunduktan sonra sırasıyla önce özne,
daha sonra nesne bulunmalıdır.
Örnek: Ali ile arkadaşı bir demet çiçek alacak.
Yüklem: alacak
Özne: Ali ile arkadaşı
Nesne: bir demet çiçek


• Gülsüm bir hafta boyunca sadece bir kitap okuyabilmişti.
Yüklem: okuyabilmişti
Özne: Gülsüm
Nesne: sadece bir kitap




Yorum Gönder


Benzer Yazılar


10. Sınıf Dil ve Anlatım 2. Dönem 1. Yazılı […]

ciz

Ünlem Söz içinde konuşanın acıma, beğenme, sevinç, korku, çaresizlik, […]

ciz

Birleşik Zamanlı Fiiller Fiilin birden fazla kip eki almasıyla […]

ciz

Tenasüp (Uygunluk): Anlamca birbiriyle ilgili kelimelerin bir arada kullanılması […]

ciz