Fiil (Eylem)
Bir eylemi, bir durumu veya bir oluşu anlatan kelimelere fiil (eylem) denir. Fiiller kip
(zaman) ve kişi (şahıs) eklerini alarak çekimlenir.
Örnek: bil, gör, sev, bak, oku…

Bir kelimenin fiil olup olmadığını anlamak için “-me /-ma” olumsuzluk eki ya da
“-mak / -mek” mastar eki kullanılır. Eğer bir kelimeye, “-me /-ma” olumsuzluk eki ya
da “-mak / -mek” mastar eki getirilebiliyorsa o kelime fiildir; getirilemiyorsa o kelime
isimdir.

Örnek: okudu oku(mak), seveceğim sev(mek) bu kelimelerde olduğu gibi “-mak /
-mek” veya “-ma / -me” eklerinden birini getirilebiliyorsa bu kelimeler fiildir.



Fiiller(eylemler )anlam özellikleri bakımından üçe ayrılır:
1. İş (Kılış) Eylemleri
Öznenin kendi isteği ile gerçekleşen ve öznenin bir nesneyi etkilediği fiillerdir. İş ya
da eylem, genellikle başka bir nesne üzerinde gerçekleşmektedir. Yani kılıştan etkilenen
bir nesne vardır, fiil geçişlidir. (Fiilin başına “onu” kelimesi getirilebilir.)
Örnek: oku(mak),sev(mek), yaz(mak), getir(mek), anlat(mak), seyret(mek), kır(mak)

2. Oluş Eylemleri
Öznenin kendi iradesi dışında geçirdiği değişimi bildiren fiillerdir. Oluş fiillerinde
daha çok “zaman içerisinde kendiliğinden olma” söz konusudur. Oluşun, özneden başka
varlığı etkilemesi söz konusu değildir. Bu yüzden oluş fiilleri geçişsizdir.
Örnek: yaşlan(mak), uza(mak), paslan(mak)…



3. Durum Eylemleri
Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir. Durum fiillerinde öznenin yaptığı işten etkilenen bir nesne (varlık) yoktur. Bu yüzden durum fiillerinde, fiile sorduğumuz “ne, neyi, kimi?” sorularından birine cevap alamayız. Genellikle öznenin
gözlemlenebilen durumu, görünüşü, hareketi ile ilgilidir. Bu tür eylemler, genellikle birinin başlamasının diğerinin bitişine bağlı olduğu eylemlerdir.
Örnek: gül (mek), uyan(mak), dur(mak), koş(mak), uyan(mak)…




Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Türk Yazı Dilinin Tarihî Gelişimi ESKİ TÜRKÇE Türklerin VIII. […]

ciz

Ahmet Yesevî, hayatının sonuna kadar İslam tasavvufunun savunucusu olmuş, […]

ciz

9-10-11-12. sınıflar Türk Edebiyatı ile Dil ve Anlatım dersleri […]

ciz

İletişim İletişim duygu, düşünce ve bilgilerin türlü yollarla başkalarına […]

ciz