Divan edebiyatı nazım şekillerinden gazel; divan şiirinde aşk, kadın, şarap konularında yazılan lirik şiirlerdir.Nazım birimi beyit, birim sayısı 5-15 arasındadır. Uyak örgüsü
(aa, ba,ca,da…) şeklindedir. Gazelin ilk beytine “matla” son beytine “makta”, en güzel beytine “beytül gazel” denir. Gazelin son beytinde şairin mahlası geçer.
Aralarında konu birliği bulunan gazellere “yek ahenk”, her beyti aynı güzellikte olan gazellere “yek avaz” gazel denir. Mahlas genellikle makta beyitte (son beyitte) yer alır. Bazı gazellerde iç kafiyeye yer verilir.
Dize ortaları uyaklı olan, ortadan ikiye bölünüp dörtlük yapılabilecek
şekilde yazılan gazellere musammat gazel denir.



Konularına göre gazeller çeşitli adlar alır.
Âşıkâne gazel: Aşkla ilgili acı,mutluluk gibi duyguların dile getirildiği gazellerdir. Bu
gazellere en iyi örnek Fuzuli’dir.
Rindane gazel: Yaşamı, içkiyi konu alan gazellerdir. Baki örnek verilebilir.
Şuhane gazel: “Nedimane” gazel de denir. Sevgiliyi aşkın verdiği zevkleri, zarif ve
çapkın bir edayla anlatan gazellerdir. Nedim’in gazelleri buna güzel örnektir.
Hakimane gazel: Öğretici, öğüt verici nitelikte gazellerdir. “Hikemi tarz” olarak da
bilinen bu tarz gazellerin öncüsü Nabi’dir.




Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Tezat (Karşıtlık): Birbirine karşıt duygu, düşünce, hayal ve durumları […]

ciz

Elektronik posta (e-posta) E-posta elektronik posta veya elektronik mektup […]

ciz

2018-2019 eğitim-öğretim yılı Türk Edebiyatı sene başı zümre toplantısı […]

ciz

Anlatma (Tahkiye Etme): Anlatma tekniğinde okuyucu ile eser arasına […]

ciz