İsim Tamlamaları
En az iki tane ismin oluşturduğu tamlamalardır. Bu tamlamalarda birinci isim “tamlayan’’ ikinci isim ise “tamlanan’’ adını alır. Tamlayan ilgi ekini, tamlanan ise iyelik ekini
alır.
Tamlayan ekleri (ilgi hâli eki): -ın, -in, -un, -ün, -(n)ın, -(n)in, -(n)un, -(n)ün.
Tamlanan ekleri (iyelik eki): -ı, -i, -u, -ü, -(s)ı, -(s)i, -(s)u, -(s)ü.

Belirtili İsim Tamlaması
Dağların suyu aktı.
(tamlayan) (tamlanan)
Birinci isim tamlayan ekini (-ın,-in,-un,-ün) ikinci isim de tamlanan ekini (-ı,-i,-u,-ü)
aldığında bu kelime grubu belirtili isim tamlaması olur.

UYARI: İsim tamlamalarında iki unsurun da isim olması gerekir.



1. Belirtili İsim Tamlamalarının Özellikleri
• Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir.
Bırakmıyor yakasını Yunus’un.
(tamlanan) (tamlayan)
• Belirtili isim tamlamalarının tamlayanı ya da tamlananı zamir olabilir.
Güllerin bazıları Herkesin fikri
(isim, zamir) (zamir, isim)
(tamlayan, tamlanan) (tamlayan, tamlanan)
• Tamlayan ile tamlanan arasına başka kelimeler girebilir.
Sevgilinin bahçede açılan nar çiçeğini (Tamlayan ve tamlanan arasına sıfat-fiil girmiştir.)
(tamlayan) (tamlanan)
• İsim tamlamalarında birden fazla tamlayan ya da tamlanan bulunabilir.
Sevgilinin ince uzun boyu fıstık çamı yürüyüş tarzı
(tamlayan) (tamlanan) (tamlanan)


2. Belirtisiz İsim Tamlaması
saadet yolu
(tamlayan)(tamlanan)
Tamlayanın ek almadığı sadece tamlananın ek aldığı isim tamlamalarıdır.
Belirtisiz İsim Tamlamalarının Özellikleri
• Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına hiçbir kelime girmez.
• Belirtisiz isim tamlamalarında yer isimleri oldukça fazladır.
Zigana Geçidi, Ok Meydanı…
• Bazı birleşik kelimeler belirtisiz isim tamlaması şeklinde oluşturulabilir.
Gülyağını fazla sürmüşsün. (gül+yağ-ı)

3. Zincirleme İsim Tamlaması
Sevgilinin gül bahçesi
(tamlayan) (tamlanan) belirtisiz isim tamlaması
Sevgilinin gül bahçesinin rengi. zincirleme isim tamlaması
(tamlayan) (tamlanan) (tamlanan)



Zincirleme isim tamlaması, ikiden fazla isimden oluşan isim tamlamalarıdır. Önceden oluşturulmuş olan bir isim tamlamasına yeni bir unsur (tamlayan ya da tamlanan)
daha eklenmesiyle veya iki isim tamlamasının birleştirilmesiyle elde edilir.




Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Halk hikâyeleri; gerçek ya da gerçeğe yakın olayların anlatıldığı […]

ciz

Cumhuriyet Dönemi Türk Romanındaki Anlayışlar Roman türü, Cumhuriyet Dönemi’ndeki […]

ciz

Orta oyunu, çevresi izleyicilerle çevrili bir alan içinde oynanan, […]

ciz

Mübalağa (Abartma): Sözün gücünü ve etkisini artırmak amacıyla bir […]

ciz