SIK SIK BİRBİRİYLE KARIŞTIRILAN SÖZCÜKLER
Aşağıdaki liste Dr. Süer EKER'den alınmıştır. Dr.Öğ.Bnb. Süer EKER, Türk Dili, Harp Okulu Basım Evi, Ankara 1999
âdem	İnsan
adem	Yokluk
adet	Sayı
âdet	Gelenek
adil	Adalet
âdil	Adaletli
Ali	Özel ad
âli	Yüce, yüksek
araba	Tekerlekli, motorlu veya motorsuz her türlü kara taşıtı
otomobil	(Fr.)Motorlu taşıt
atak	Düşüncesizce her işe atılan
atak	(Fr. attaque) Atılım, akın
ayırt (et-)	Birkaç şeyi birbirinden ayıran niteliği anlama(k)
ayırtı	Aynı cinsten olan şeyler arası ince fark, nüans
ayrıcalık	İmtiyaz
ayrılık	Ayrı olma durumu
ayrım	Benzer şeyleri birbirinden ayıran özellik, fark
ayırım	Eşit davranışta bulunmama
azımsamak	Daha fazlasını istemek, az görmek
küçümsemek	Değer vermemek, küçük görmek
balet	Bale yapan erkek sanatçı
balerin	Bale yapan kadın sanatçı
biçim	Dış görünüş, şekil
biçem	Üslûp
bilâkis	Aksine
bilhassa	Özellikle
bileşik	Birleşerek oluşmuş, basit olmayan, mürekkep
birleşik	Bir araya gelmiş, birleşmiş olan
bir takım	Birbirini tamamlayan şeylerin tümü
birtakım	Belirsiz çokluk, kimi, bazı
birbuçuk	1.5
bir buçuk	1/2, 0.5
büküm	Bir şeyin bükülmüş yeri, kat, kıvrım
bükün	Gramer görevleri ve yapısı bakımından, kelime köklerinin başında, içinde veya sonunda türlü değişikliklerin olması
çağdaş	Aynı çağda yaşayan, muasır
modern  (Fr.)	Çağa uygun, çağcıl, asrî
çekimser	Bir şey yapmaktan kaçınan
çekingen	Ürkek, sıkılgan
çelişki	Çelişme, tenakuz
ikilem	İnsanı istenmeyen durumlardan birini, çoğunlukla iki seçenekten birini izlemeye zorlayan tartışma, sorun veya usa vurma durumu
çözülmek	Gevşeyip yumuşamak, erimek
çözünmek	Maddenin sıvı içine karışması
dalâlet	Sapkınlık
delâlet	Kılavuzluk; belirti
direk	Ağaçtan veya demirden uzun ve kalın destek
direkt  (İng.)	Doğrudan
dogma   (Fr.)	Doğruluğu sınanmadan benimsenen, bir öğretinin veya ideolojinin temeli  yapılan sav
doğma	Doğma, dünyaya gelme durumu
duygu	Duyularla algılama, his
duyu	Görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma organlarıyla algılama yeteneği, hassa
düş	Gerçekte olmayan şey, imge, hayal
rüya  (Ar.)	Uyurken zihinde beliren olayların, düşüncelerin tümü
ehil	Bir işte yetkili olan, yeterli, erbap
ehlî	Evcil
etken	Faktör, amil
etkin	İşleyen, aktif, müessir
fiyat	Bir alım ve satımda bir şeyin para karşılığındaki ederi, pahası
ücret	İş gücünün karşılığı olan para ve mal
gibi	...-e benzer
denli	'kadar' anlamında edat
görelik	Bağıntı, izafet
göreli	Bağıntılı, izafî, nispî, rölatif
görece	Bağıl, izafî
görev	İş görme yetisi, vazife, bir nesne veya kimsenin yaptığı iş
ödev	Yapılması, yerine getirilmesi gerekli olan iş
görünmek	Görülür duruma gelmek; benzemek
görülmek	Gö yardımıyla bir şey, bir varlık  algılanmak, seçilmek
hafriyat	Kazı, kazma işleri
*harfiyat	Türkçede böyle bir sözcük yoktur.
hak etmek	Hak kazanmak
hakketmek	Ağaç, taş vb. üstüne yazı veya şekil oymak
hal'etmek	Tahttan indirmek
halletmek	Çözüm yolu bulmak
halk	İnsan topluluğu
halk	Yaratma
hazine	Değerli eşya yığını; değerli eşyaların saklandığı yer
hazne	Depo
helâl	Dinin kurallarına aykırı olmayan
halel	Bozma, bozukluk
ılgım	Yalgın, pusarık, serap
ılgın	Bir ağaç cinsi
ile	Bağlaç
ilâ  (Ar.)	..dan.....e kadar
kampanya	Belirli bir süredeki etkinlik dönemi
kumpanya	Daha çok, yabancı sınaî,  ticarî  ortaklık, tiyatro topluluğu
kara (< Ar.)	Toprak
kara	Siyah
karşı	Karşılık olarak, mukabil
karşın	Gerekenin veya mantığın tersine olarak, rağmen
karşı	Karşılık olarak, mukabil
karşıt	Nitelik ve durumları birbirine büsbütün aykırı olan, zıt
karşılık	Bir davranışın karşı tarafta uyandırdığı, gerektirdiği başka davranış, mukabele
karşın	Gerekenin veya mantığın tersine olarak, rağmen
karşılık	Mukabele, cevap, bedel
karşıtlık	Zıtlık
katil  (Ar.)	Öldürme
linç  (İng.)	Çoğunluğun,  birini döverek öldürmesi
kâtil	İnsanları öldüren kimse
katil	Öldürme
klinik	Hasta bakılan yer
poliklinik	Çeşitli hastalıkların bakıldığı klinik
kerli ferli kelli felli	Her ikiside kullanılır.  1.Kılığı kıyafeti düzgün, olgun ve gösterişli kimse. 2.Güngörmüş
komite	Alt kurul, encümen, komisyon
komita	Siyasî  bir amaç için silâh kullanan gizli topluluk
kupa (< İt. cuppa)	Bronz veya kristal kap
kupa (< Fr. coupé)	Bir tür dört tekerlekli araba
kurum	Müessese, tesis
kuruluş	Topluma hizmet amacı ve göreviyle kurulan her şey
küp (< Ar. ku:b)	Toprak kap
küp (< Fr. cube)	Altı yüzlü dikdörtgen
lâf	Lâkırdı; sonuçsuz, yararı olmayan konuşma; konu
söz	Sözcük, sözcük  dizisi
lâik (Fr.)	Devlet ve din işlerini ayrı tutan
lâyık  (Ar.)	Bir şeyi elde etmeye hak kazanmış olan
mahkeme	Yargılama yapılan yer
muhakeme	Yargılama
mahzur	Sakınca
mahsur	Sarılmış, kuşatılmış
maiyet	Üst görevlinin yanında bulunan kimseler
mahiyet	Nitelik, vasıf, öz, asıl, iç yüz
merhum	Müslümanlık dinine mensup ölmüş erkek
müteveffa	Hristiyanlık  dinine mensup ölmüş kimse
mevhum	Gerçekte var olmayan, var sayılan
mefhum	Kavram
meteor	Akanyıldız
meteorit	Gök taşı
müsaade	1.İzin, icazet, ruhsat 2. Elverişli, uygun olma durumu
izin	1. Müsaade, ruhsat 2. İş yerince verilen tatil
mütahassıs	Uzman
mütehassis	Duygulanmış
mütevazı	Alçakgönüllü
mütevazi	Paralel
nicelik	Bir şeyin azalıp çoğalabilen durumu, miktar
nitelik	Bir şeyi diğerinden ayıran özellik, vasıf
nüfuz	Söz geçirme, erk
nüfus	Toplam insan sayısı
olanaklı	Olma ihtimali bulunan, mümkün, kâbil
olası	Görünüşe göre olacağı sanılan, muhtemel
otel	Geceleme imkânı yanında, yemek ve eğlence imkânı sunan işletme
motel	Motorlu taşıtlarla seyahat edenlerin barınmaları için yapılmış otel
otomobil	Motorlu taşıt
taksi	Ücret karşılığı yolcu taşınan otomobil
öğrenim	Gerekli bilgi, beceri ve alışkanlıkların elde edilmesi amacıyla yapılan çalışma, tahsil
öğretim	Belli bir amaca göre gereken bilgileri verme işi, talim
ölçü	Bir niceliği, o nicelik için kabul edilmiş birimlerden birine oranlayarak değerlendirme
ölçüt	Bir yargıya varmak veya değer vermek için başvurulan ilke, kıstas, kriter
öncel	Sonucun çıkarıldığı önerme ve önermeler
öncül	Bir tasımda, sonucu hazırlayan ilk iki önermeden her biri
öneri	Bir sorunu çözmek üzere öne sürülen görüş, düşünce, teklif
önerme	Kabul edilmesi için öne sürülen düşünce, teklif
önerti (mantık)	Şartlı bir önermenin şartı anlatan ön bölümü
özel	Hususî, zatî, devlete değil, kişiye ait olan
özgü	Özellikleri birine veya bir şeye ait olan
özgür	Kendi kendine hareket etme, davranma, karar verme gücü olan
bağımsız	Davranışlarını, tutumunu, girişimlerini herhangi bir gücün etkisinde kalmadan düzenleyebilen, hür
öznel	Bireyin duygu ve düşüncelerine dayanan, enfüsî; subjektif
nesnel	Taraf tutmadan inceleme yapan, hüküm veren, afakî; objektif
porte	Para tutarı; notaların yazıldığı beş paralel çizgi
portre	Bir kimsenin yağlı boya yapılmış resmi
süre	Bir olayın başı ile sonu arasında geçen zaman parçası
süreç	Olay veya hareketler dizisi
problem	Sorun
problematik	Sorunlu
rakip	Aynı şeyi elde etmeye çalışan
râkip	Eski dilde 'binen, binici'
sanal	Gerçekte olmayan, farazî
edimsel	Fiilî, aktüel
sanat	Üstün yaratıcılık
zanaat	Tecrübe ve ustalık gerektiren iş
sanayi	Endüstri
sınaî	Sanayi ile ilgili
sanık	Suçlu olduğu sanılan kimse, maznun
suçlu	Suç işlemiş kimse
sanı	Sanmak durumu ve sonucu, zan
sanrı	Uyanık bir kişinin, kendi dışında var sandığı, ama gerçekte yok olan olguları algılaması, birsam
savunmak	Bir kimseye, hareket veya düşünceyi doğru, haklı göstermeye çalışmak, onun yanında olmak
iddia etmek	Sözünde direnmek, bir iddia ileri sürmek
savap	Doğruluk
sevap	Tanrı ödülü
sonuç	Bir olayın doğurduğu başka bir olay veya durum, netice
son	Şimdiki zamana en yakın zamandan beri olan veya bu zamandan yapılmış, olmuş olan, ilk karşıtı
sorgu	Sorma işi, sanığın araştırma konusu olan olaylarla ilgili olarak yargıç karşısındaki beyanı
soru	Bir şey öğrenmek için birine yöneltilen ve karşılık gerektiren söz veya yazı, sual
söylence	Efsane, meşguliyet
söylem	Söyleyiş, söyleniş
suç	Yasalara, törelere, ahlâk kurallarına aykırı davranış
kabahat	Uygunsuz hareket, çirkin yakışıksız davranış
sükût	Sessizlik, susma
sukut	Aşağı inme, düşme
şan (Fr.)	Ses dizisi
şan (Ar.)	Ün, şöhret
şantöz	Kadın şarkıcı
şantör	Erkek şarkıcı
şok	Şok
şoke	'Şoke etmek' veya 'şoke olmak' anlamında kullanılır.
tahayyül	Hayalde canlandırma, sembolleştirme
hayal	Zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey; imge, hulya
tasarı	Bir kimsenin yapmayı düşündüğü şey
tasarım	Tasarımlamak işi veya tasarımlanan biçim, tasavvur
teamül	İş, davranış, alışı
temayül	Meyletme, eğilim
teori	Kuram, nazariye
hipotez	Varsayım, faraziye
tevsi	Genişletme
tevzi	Dağıtma
tez (Fr.)	Sav
tez  (Far.)	Süratli
tüm	Bir şeyin olancası, topu, tamamı
bütün	Eksiksiz, tam, parçalanmamış
türbin	Herhangi bir akışkan yardımıyla dönme hareketine giren araç
tribün	Seyircilerin maç seyretmek için bulundukları yer
uğraş	İş, meslek, meşguliyet
uğraşı	Uğraşılan şey, meşgale
vamp	Erkek peşinde koşan kadın
vampir	İnsanların kanını emdiğine inanılan hortlak
veya	Olacağı sanılan, seçime bırakılan şeyler ikiden çok olursa kullanılır.
ya da	Ayrı olmakla birlikte aynı değerde tutulan iki şeyi anlatan sözlerden ikincisinin önüne getirilir.
yad	Gurbet, yabancı eller
yâd  (Far.)	Hatırlama
yakından	Yakın olarak
yakinen  (Ar.)	Sağlam olarak, iyice
yaklaşık	Gerçek değer ya da miktarına yakın, takribî
yakın	Uzak olmayan
yaşam	Hayat
yaşantı	Hayat tecrübesi
yayın	Yayımlanan kitap, dergi, gazete vb.
yayım	Kitap, dergi, gazete vb.nı basıp dağıtma
yetke	Yaptırma veya yasak etme hakkı veya gücü
yetki	Bir görevi, bir işi yasaların verdiği imkânlara göre, belli şartlarda yürütmeyi sağlayan hak, salâhiyet
yönetmelik	Bir kuruluşun çalışma kurallarını belirleyen  kuralların tümü
yönetmenlik	Yönetmen olma durumu
-zade (Far.)	Oğul, evlât: Asilzade
-zede (Far.)	Vurmuş, vurulmuş¨Felâketzede

 

ANA SAYFA