Roman; yaşanmış ya da yaşanması mümkün olay veya durumların kişi, yer ve zamana bağlı olarak okuyucuda heyecan ve zevk uyandıracak şekilde anlatıldığı uzun edebî türdür. Romanda birbiriyle bağlantılı olaylar bir tema etrafında bir araya gelir. Romandaki gerçeklik kurmaca gerçekliktir. Roman, yazıldığı dönemin zihniyetini yansıtır. Romanda serim, düğüm ve çözüm bölümleri bulunur.
Roman türünün ilk örneği, İspanyol yazar Cervantes’in (Servantes) XVII. yüzyılın başlarında yayımlanan Don Quijote (Don Kişot) adlı eseridir. Türk edebiyatına roman Tanzimat’la girmiştir. Türün ilk örnekleri çeviri eserlerdir. İlk çeviri roman, Yusuf Kâmil Paşa’nın Fransız yazar Fénelon’dan (Fenelon) 1859 yılında çevirdiği Télémaque’tır (Telemak). İlk yerli roman, Şemsettin Sami’nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı eseridir. Türk romanı, teknik açıdan Servetifünun Dönemi’nde güçlenmiş; Halit Ziya Uşaklıgil,roman türünün Batılı anlamdaki ilk örneklerini vermiştir. Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi’nde roman türünde başarılı örnekler verilmiştir.
Yaprak Dökümü’nde, modernleşme sürecindeki Türk toplumunda sosyal değişimle yitirilen değerlerin Ali Rıza Bey ailesinde sebep olduğu dağılma ve yıkım anlatılmaktadır. Romanda diyalog, iç
konuşma, anlatma, gösterme, özetleme anlatım tekniklerine başvurulmuş; yalın bir dil kullanılmıştır.



Roman Türleri
Romanlar genel olarak konularına ve yansıttıkları edebî akımlara göre sınıflandırılır.
Konularına Göre Romanlar
Macera (serüven) romanı: Günlük hayatta az rastlanan, ilgi çekici olayları okuyucuda heyecan ve
merak uyandıracak biçimde anlatan roman türüdür.
Sosyal roman: Sınıf çatışması, geçim sıkıntısı, göç gibi toplumsal ve ekonomik sorunları veya birtakım töreleri ele alan roman türüdür.
Bilim kurgu romanı: Gelecekte olabilecek olayları bilimsel bir yaklaşımla, hayal gücünü de kullanarak anlatan roman türüdür.
Tarihî roman: Tarihî olayları ve kişileri konu alan roman türüdür.
Fantastik roman: Gerçeküstü olay, kişi ve yerleri konu alan roman türüdür.
Psikolojik roman (tahlil romanı): İnsanın iç dünyasını, bilinçaltını, olayların insanın ruh dünyasına
etkilerini anlatan roman türüdür.
Polisiye roman: Polisiye olayların konu edildiği; aksiyon, gizem, heyecan, korku vb. ögeler içeren
roman türüdür.
Tezli roman: Toplumsal veya siyasal bir sorunu konu edinen, bir tez içeren roman türüdür.
Egzotik roman: Uzak ve yabancı ülkelerin doğa ve insanlarını konu edinen roman türüdür.


Konularına Göre Roman Örnekleri
Macera romanı: Monte Cristo Kontu (Monte Kristo Kontu)-Alexandre Dumas (Aleksandır Duma)
Sosyal roman: Yaprak Dökümü-Reşat Nuri Güntekin
Bilim kurgu romanı: Ben Robot-Isaac Asimov (Ayzek Ezimov)
Tarihî roman: Küçük Ağa-Tarık Buğra
Fantastik roman: Yüzüklerin Efendisi-Tolkien (Tolkin)
Psikolojik roman. Eylül-Mehmet Rauf
Polisiye roman: Sherlock Holmes (Şarlok Holms)-Sir Arthur Conan Doyle (Sör Artur Konan Doyl)
Tezli roman: Yaban-Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Egzotik roman: İzlanda Balıkçısı-Pierre Loti (Piyer Loti)


Yansıttıkları Edebî Akımlara Göre Romanlar
Romanlar, yansıttıkları edebî akımlara göre de sınıflandırılabilir.
Yansıttıkları Edebî Akımlara Göre Roman Örnekleri
Klasik roman: Télémaque (Telemak)-Fénelon (Fenelon)
Romantik roman: Sefiller-Victor Hugo (Viktor Hügo)
Realist roman: Kırmızı ve Siyah-Stendhal (Stendal)
Natüralist roman: Nana (Nana)-Émile Zola (Emil Zola)
Egzistansiyalist roman: Bulantı-Sartre (Sartr)
Modern roman: Ulysses (Yulises)-James Joyce (Ceymis Coys)
Postmodern roman: Gülün Adı-Umberto Eco (Umberto Eko)

Romanın Hikâyeden Ayrılan Yönleri
• Romanda olaylar zinciri söz konusu iken hikâye tek olay üzerine kurulur.
• Romanda kişi kadrosu hikâyedekine göre daha geniştir.
• Romanda zaman hikâyedekine göre daha geniştir.
• Romanda mekân hikâyedekine göre daha çok ve çeşitlidir.
• Romanda kişi ve mekân betimlemeleri hikâyedekine göre daha ayrıntılıdır.





Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Halk hikâyesi. Halkın ortak malı olan halk hikâyeleri, göçebe […]

ciz

Sözlü Edebiyat Dönemi Sözlü ürünler yazıdan önce, insanın duygu […]

ciz

Temel Tiyatro Terimleri adaptasyon: 1. Yabancı dille yazılmış bir […]

ciz

Düşünceyi Geliştirme Yolları Bir konuda ileri sürülen düşünceyi geliştirmek, […]

ciz