Romanda Anlatıcı ve Bakış Açıları
Romancı dilin bütün imkânlarından yararlanarak bir dünya kurar. Kurduğu dünyanın inanılır, gerçek hayatta rastlanabilir nitelikte olmasına çalışır. Bunun için de uygun
bir dil ve üslup kullanmak zorundadır.
Her edebî eserde olduğu gibi romanda da üslup ve anlatım son derece önemlidir.
Bakış açısı ve anlatıcı romanda da hikâyedeki gibidir. Hâkim bakış açısı (ilahi=tanrısal),
kahraman anlatıcı(birinci kişili ), gözlemci bakış açışı (üçüncü kişili) anlatımlar.

1. Hâkim Bakış Açısı (İlahi/Tanrısal bakış açısı), Üçüncü Tekil (O) Anlatıcı
Yaşanmış, yaşanan ve yaşanacak olan her şeyi bilir, görür ve duyar. Kahramanların
gönlü veya kafasından geçenleri okumaya kadar uzanır.
Anlatıcı, anlattığı olayların dışında durur, gören durumundadır. Üçüncü tekil şahıs
ağzıyla konuşur. Yazarın dilini kullanır bu nedenle “yazar-anlatıcı” da denir.



2. Kahraman Bakış Açısı, Birinci Tekil (Ben) Anlatıcı
Kahraman anlatıcı, aynı zamanda olay örgüsünün bütün yükünü üstlenen asıl kahraman olabileceği gibi daha da geri planda yer almış kahramanlardan biri de olabilir. Her
zaman kendi yaşadıkları, bildikleri, duydukları ve hissettiklerini öne çıkarır.
Kahraman anlatıcının söz konusu olduğu roman ve hikâyeler, çoğunlukla “otobiyografik” karakterlidir. Yazar, kendi dil ve üslubunu kullanır ve birinci tekil şahıs ağzıyla
konuşur.
Okuyucu ile daha sıcak, samimi ve inandırıcı bir diyalog kurmasıyla okuyucuya daha
yakındır. Özellikle eserin hatıra defteri, günlük, mektup tarzında kaleme alınması, bu etkiyi daha çok güçlendirir.

3. Gözlemci Bakış Açısı (Ben ya da O) Anlatıcı
Gözlemci anlatıcı, tarafsız bir şekilde okuyucuya olayları nakleder. Bir “yansıtıcı” konumundadır. Çok daha az bilgilidir. Onun bilme, görme, duyma yetenekleri geçmiş ve
geleceğe uzanmadığı gibi kahramanların ruh hâllerine de yetişemez. Hem üçüncü tekil
hem de birinci tekil olabilir. Anlatıcının bakış açısı sınırları ve anlattıkları karşısındaki
tutumuna dikkat etmek zorundadır.





Yorum Gönder


Benzer Yazılar


Örnek proje ve performans konuları örnekleri. Dil ve Anlatım […]

ciz

İlk yetkin örnekleri Eski Yunan’da görülen tiyatro, yüzyıllar içinde […]

ciz

– Tiyatro Egzersiz Planı (Asım KOLUKISA) – 2012-2013 Eğitim-Öğretim […]

ciz

Metinlerin Sınıflandırılması Temelde şiir ve düzyazı biçiminde gruplanan metinler; […]

ciz