2006- 2007  E. Ö. YILI   G. A. L.“EDEBİ METİNLER”DERSİ 10/TM-A SINIFI  1.DÖN. 2.YAZILI YOKLAMA SINAVI SORULARIDIR

1. Mani çeşitlerini belirtip  “ artık mani ” hakkında bilgi veriniz.

2. Divan edebiyatının özelliklerinden üçünü yazıp Divan şiirine Türklerin kazandırdığı nazım şekillerini yazınız.

3. En ünlü mevlidin adını ve yazarını belirtip bölümlerini yazınız.

4.  a) Saz şairlerinden bazıları şiirlerini……… adı verilen defterde toplar.

b) Türkülerde her bendin sonunda tekrarlanan nakarat bölümüne……denir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      c) Aşk, şarap ve kadın güzelliği konularını işler.Nazım birimi beyittir ve 5-      15 beyitten oluşur.Bu türe……………adı verilir.                           

     d) Kasidelerde şairin adının geçtiği bölüme…………   adı verilir.

         Boşlukları doldurunuz.

5. Karacaoğlan en çok hangi şiirleriyle tanınır?(Nazım biçimi ve türü)                Karacaoğlan’ın şiirlerinde tasavvufa ve aruza rastlanır mı açıklayınız? (Bu soru çerçevesinde Karacaoğlan’ın güzele ve güzelliğe bakış açısına da değininiz.)           

6. Nabi’nin klasik edebiyata getirdiği en büyük yenilik nedir? Eserlerinden üçünün adını belirtiniz.

7. Hicivleriyle tanınan şair, 16-17.yüzyılda yaşamıştır. Övgüleri ve yergileri abartılı olan şair.Yaşadığı dönemin Türkçesini çok iyi kullanır.

    Tanıtılan şairi ve hicivlerini topladığı eserinin adını yazınız.

8.     Benim tek hiç kim zâr u perişan olmasın yâ Rab

        Esîr-i derd-i aşk u dâğ-ı perişan olmasın yâ Rab

                                                                       FUZÛLÎ

      Bu beyitte şairin isteği nedir? Gazelin ilk beytine ne ad verilir? Gazeller biçim bakımından kaça ayrılır. Bölümlerinin adlarını yazınız.

9.  “Kara tahta ağladı yalnızlığına”

     “Kadrin bilmeyenler alır eline

       Onun için boynun eğri menekşe” cümlelerinde edebi sanatları bulup kısaca açıklayınız.

BAŞARILAR DİLERİM….

Sınav Süresi: 45 dakikadır.

Not Dağılımı: 5. soru 20 Puan,  diğer sorular 10’ar puandır. 
 

          M.YÜCEL ÖZMEN

T.DİLİ  ve EDEB.ÖĞRET. 
 

                                      CEVAPLAR

_______________________________________________________

2006- 2007  E. Ö. YILI   G. A. L.“EDEBİ METİNLER”DERSİ 10/TM-A SINIFI  1.DÖN. 2.YAZILI YOKLAMA SINAVI YANIT ANAHTARI

C.1. Mani çeşitleri: Düz mani, kesik mani,artık veya yedekli mani(5)

       Artık mani: Düz maninin sonuna aynı uyaklanış düzeni içinde birkaç dize daha eklenirse, bu tür manilere artık mani denir. (5)

C.2. Divan edebiyatının özellikleri: 1-Gazel, kaside, mesnevi, rubai, müstezat, musammat gibi nazım şekilleri kullanılır 2-Şairler, şiirlerinde mazmun adı verilen kalıplaşmış sözleri kullanılmıştır. 3-Şairler, Arap ve Fars ed. etkisinde kalmışlardır. 4- Beyitler arasında konu birliği aranmaz. (5)

       Divan şiirine Türklerin kazandırdığı nazım şekilleri: Şarkı ve tuyuğ(5)

C.3. Süleyman Çelebi’nin “ Vesilet’ün Necât” (5)

          Bölümleri: Münacat( Allah’a yalvarma), vilâdet(Doğum), risalet( Peygamber    oluşu), miraç( göğe yükseliş), rıhlet( ölümü) (5)    

C.4.  a) Saz şairlerinden bazıları şiirlerini cönk adı verilen defterde toplar. (5)

          b) Türkülerde her bendin sonunda tekrarlanan nakarat bölümüne bağlama veya kavuştak denir. (5)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

          c) Aşk, şarap ve kadın güzelliği konularını işler.Nazım birimi beyittir ve 5-    15 beyitten oluşur.Bu türe gazel adı verilir. (5)                          

          d) Kasidelerde şairin adının geçtiği bölüme taç beyit  adı verilir. (5)

C.5. Nazım biçimi: Koşma türü: Güzelleme (5)  Karacaoğlan’ın şiirlerinde tasavvufa ve aruza rastlanmaz. Çünkü şair, bu dünyadan zevklerinden ve kadınlardan bahseder. Karacaoğlan’ın güzele ve güzelliğe bakış açısı somuttur.Onun güzelleri yeryüzüne aittir.Yani her an karşımıza çıkacak kanlı, canlı güzellerdir. (5)

C.6. Nabi’nin klasik edebiyata getirdiği en büyük yenilik gazellerinde duygu, hayal ve söz oyunlarından daha çok düşünceye ağırlık vermiştir. Nâbi, Divan edebiyatında didaktik şiir türü çığırını açmıştır. Şair, hikmet ve özdeyiş ağırlıklı bir şiir ortaya koymuştur. (5)

Eserleri: Hayriye, Hayrabad, Tuhfetül- Haremeyn, Sûr-nâme(5)…..

C.7. Nef’î(5), eserinin adı Sihâm-ı Kaza (5) 

C.8. Benim tek hiç kim zâr u perişan olmasın yâ Rab

        Esîr-i derd-i aşk u dâğ-ı perişan olmasın yâ Rab

                                                                             FUZÛLÎ

      Bu beyitte şairin isteği, kendisinin durumuna kimsenin düşmemesi isterken, sevgilinin   yolunda tek aşık olmak ister. Kimse benim gibi aşkın esiri olmasın der.(5)

Gazelin ilk beyti: Matla( doğma, doğuş) adı verilir.(3)Gazeller biçim bakımından 2’ye ayrılır.

1-Düz Gazel 2- Musammat Gazel(2)

C:9. “Kara tahta ağladı yalnızlığına” Kara tahta ağlaması yönüyle insana benzetilmiş,           kendisine benzetilen insan yok. Kapalı istiare- Teşhis(5)

      “ Kadrin bilmeyenler alır eline

          Onun için boynun eğri menekşe” Şair menekşenin boynunun eğriliğini ,başka bir sebebe bağladığı için Hüsn i Ta’lîl( Güzel neden bulma) sanatı(5) 
 
 

                                                                                                            M.YÜCEL ÖZMEN

T.DİLİ  ve EDEB.ÖĞRET.