MAHMUTLAR ŞÜKRÜ KAPTANOĞLU LİSESİ

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (KOMPOZİSYON)  DERSİ 11/A SINIFI 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARIDIR 
 

Adı:

Nu : 
 

S1. Yahya Kemal’den ezberlemeniz gereken şiiri yazın?

S2.Şive hakkında bilgi verin.(20)

S3. Ahlaklı ve hoşgörülü  insanlar olmak bize, yakın çevremize ve genel olarak topluma ne gibi faydalar sağlar?

Bu soruya kompozisyon kuralları içinde ayrıntılı olarak cevap veriniz.(60) 
 
 

           BAŞARILAR DİLERİM...                                                                                                                            

                                                                                                                                                                  YILMAZ KISA                                                                                                                                                

                                                                                                                                                         EDEBİYAT ÖĞRETMENİ 
 
 
 
 
 

CEVAPLAR

1- 
 

AKINCI 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik, 
 

Ak tolgalı beyler beyi haykırdı: “İlerle!”

Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kafilelerle. 
 

Şimşek gibi bir semte atıldık yedi koldan,

Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan. 
 

Bir gün dolu dizgin boşanan atlarımızla,

Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla. 
 

Cennette bugün gülleri açmış görürüz de,

Hâlâ o kızıl hatıra titrer gözümüzde. 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik,

                 YAHYA KEMAL BEYATLI

2-Şive;Bir dilin bilinen tarihsel gelişimi içinde ses ve biçim ayrılıkları göstermiş koluna şive denir.Bu tarz farklılıklar, bir dilin daha yakın devirlerinde metinlerle takip edilebilen tarihsel gelişimi içinde oluşmuştur. Örnek:Azeri Türkçesi, Kazak Türkçesi, Türkmen Türkçesi,Türkiye Türkçesi…. 
 

3-Kompozisyon sınavlarının değerlendirme esasları aşağıdaki gibidir:

     

     (10 ) 1- Kâğıt düzeni: Yazıya uygun bir başlık konulmuş olmalı. Paragrafların aynı hizada ve kağıdın solunda ve sağında uygun boşlukların bırakılmış olması.

     ( 30 ) 2- Üslup: Konuyu ifade ederken kendine özgü ifade yeteneği, düşündüklerini edebi olarak yazıya dökebilme ustalığı.

     ( 20 ) 3- Fikir: Konu ile ilgili birikimi, fikirlerinin orijinalliği ve yardımcı fikirlerle desteklenmiş olması.

     ( 20 ) 4- Plan: Şekli ve fikri plan mevcut mu ? Planlı anlatım hangi seviyede

     ( 20) 5- İmla ve noktalama: İmla kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat etme ve doğru yerde kullanma becerisi. 
 
 
 
 
 
 

MAHMUTLAR ŞÜKRÜ KAPTANOĞLU LİSESİ

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (KOMPOZİSYON)  DERSİ 11/ B SINIFI 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARIDIR 
 

Adı:

Nu : 
 

S1.Yahya Kemal’den ezberlemeniz gereken şiiri yazın?(20)

S2.Ağız hakkında bilgi verin.(20)

S3. Gelecekle ilgili hedefleriniz ve bu hedeflerinize ulaşmak için neler yaptığınızı ya da yapmayı düşündüğünüzü anlatan bir yazı yazınız.(60) 
 
 

           BAŞARILAR DİLERİM...                                                                                                                            

                                                                                                                                                                  YILMAZ KISA                                                                                                                                                

                                                                                                                                                         EDEBİYAT ÖĞRETMENİ 
 
 
 

CEVAPLAR

1-

AKINCI 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik, 
 

Ak tolgalı beyler beyi haykırdı: “İlerle!”

Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kafilelerle. 
 

Şimşek gibi bir semte atıldık yedi koldan,

Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan. 
 

Bir gün dolu dizgin boşanan atlarımızla,

Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla. 
 

Cennette bugün gülleri açmış görürüz de,

Hâlâ o kızıl hatıra titrer gözümüzde. 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik,

                 YAHYA KEMAL BEYATLI 
 

2-Ağız ise bir dil içinde var olan bölgeden bölgeye veya şehirden şehire sadece söyleyiş farklılıkları gösteren küçük kollarıdır. Ağızlardaki ayrılıklar çoğu zaman söyleyişten öteye gitmez. Bölge ağzına özgü kelimelerin sayısı, dilin bütün söz varlığı düşünüldüğü zaman fazla bir yer tutmaz. Konuşmada görülen bu durum, zaten yazı diline de yansıtılmaz. Örneğin Orta Anadolu’da geliyorum kelimesi yerine geliyom söyleyişi görülürken, Erzurum’da celiyrem, Karadeniz’de celeyrum gibi söylenişlere rastlanır.Ama hepsi de bunu geliyorum şeklinde yazarlar.

Konya ağzı, Erzurum ağzı, Urfa  ağzı…..

3-Kompozisyon sınavlarının değerlendirme esasları aşağıdaki gibidir:

     

     (10 ) 1- Kâğıt düzeni: Yazıya uygun bir başlık konulmuş olmalı. Paragrafların aynı hizada ve kağıdın solunda ve sağında uygun boşlukların bırakılmış olması.

     ( 30 ) 2- Üslup: Konuyu ifade ederken kendine özgü ifade yeteneği, düşündüklerini edebi olarak yazıya dökebilme ustalığı.

     ( 20 ) 3- Fikir: Konu ile ilgili birikimi, fikirlerinin orijinalliği ve yardımcı fikirlerle desteklenmiş olması.

     ( 20 ) 4- Plan: Şekli ve fikri plan mevcut mu ? Planlı anlatım hangi seviyede

     ( 20) 5- İmla ve noktalama: İmla kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat etme ve doğru yerde kullanma becerisi. 
 
 
 
 
 

MAHMUTLAR ŞÜKRÜ KAPTANOĞLU LİSESİ

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (KOMPOZİSYON)  DERSİ 11/C SINIFI 1. DÖNEM 2. YAZILI SORULARIDIR

Adı:

Nu : 
 

S1.Yahya Kemal’den ezberlemeniz gereken şiiri yazı? (20)

S2.Lehçe ve şive hakkında bilgi verin.(20)

S3. Siz İstiklâl Savaşı”nda şehit olan bir Nene Hatun veya Sütçü İmam olsanız ve tekrar dirilseniz bugünkü manzara karşısında günümüzün gençliğine neler söylerdiniz?(60) 
 
 

           BAŞARILAR DİLERİM...                                                                                                                            

                                                                                                                                                                  YILMAZ KISA                                                                                                                                                

                                                                                                                                                         EDEBİYAT ÖĞRETMENİ 
 
 

CEVAPLAR

1-

AKINCI 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik, 
 

Ak tolgalı beyler beyi haykırdı: “İlerle!”

Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kafilelerle. 
 

Şimşek gibi bir semte atıldık yedi koldan,

Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan. 
 

Bir gün dolu dizgin boşanan atlarımızla,

Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla. 
 

Cennette bugün gülleri açmış görürüz de,

Hâlâ o kızıl hatıra titrer gözümüzde. 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik,

                 YAHYA KEMAL BEYATLI

2-Lehçe, bir dilin metinlerle takip edilemeyen karanlık döneminde ayrılan koluna lehçe denir. Bir ana dilin ses, yapı ve söz dizimi bakımından büyük farklılıklar gösteren ve ana kitleden ayrı coğrafi bölgelerde yaşayan topluluklarca kullanılan kollarına lehçe diyoruz.Lehçe tarihsel, coğrafi, siyasal, kültürel…etkilerden dolayı konuşma, yazma ve dilbilgisinde büyük farklılıklar gösterir.Bu farklılaşma dilin bilinen ve metinlerle takip edilebilen tarihinden önce başlamış ve tarihsel devirler boyunca yazı diline geçerek devam etmiştir.Lehçe farklılıklarının ortaya çıkması dilin sürekli geliştiğini açıklar.Bir dilin ayrı lehçelerini konuşanlar artık birbirlerini anlayamaz duruma geldiğinde konuştukları lehçeler ayrı birer dil olarak kabul edilir. Türkçe’nin iki lehçesi vardır:Çavuşça ve Yakutça.

Şive;Bir dilin bilinen tarihsel gelişimi içinde ses ve biçim ayrılıkları göstermiş koluna şive denir.Bu tarz farklılıklar, bir dilin daha yakın devirlerinde metinlerle takip edilebilen tarihsel gelişimi içinde oluşmuştur. Örnek:Azeri Türkçesi, Kazak Türkçesi, Türkmen Türkçesi,Türkiye Türkçesi….

3-Kompozisyon sınavlarının değerlendirme esasları aşağıdaki gibidir:

     

     (10 ) 1- Kâğıt düzeni: Yazıya uygun bir başlık konulmuş olmalı. Paragrafların aynı hizada ve kağıdın solunda ve sağında uygun boşlukların bırakılmış olması.

     ( 30 ) 2- Üslup: Konuyu ifade ederken kendine özgü ifade yeteneği, düşündüklerini edebi olarak yazıya dökebilme ustalığı.

     ( 20 ) 3- Fikir: Konu ile ilgili birikimi, fikirlerinin orijinalliği ve yardımcı fikirlerle desteklenmiş olması.

     ( 20 ) 4- Plan: Şekli ve fikri plan mevcut mu ? Planlı anlatım hangi seviyede

     ( 20) 5- İmla ve noktalama: İmla kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat etme ve doğru yerde kullanma becerisi. 
 
 
 
 
 
 
 
 

MAHMUTLAR ŞÜKRÜ KAPTANOĞLU LİSESİ

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (KOMPOZİSYON)  DERSİ  11/D SINIFI 1. DÖNEM 2. YAZILI  SORULARIDIR 
 

Adı:

Nu : 
 

S1.Yahya Kemal’den ezberlemeniz gereken şiiri yazın? (20)

S2. Lehçe hakkında bilgi verin.(20)

S3. Ülkemize yararlı birer insan olmak için neler yapmalıyız konulu kısa bir kompozisyon yazınız.(60) 
 
 

           BAŞARILAR DİLERİM...                                                                                                                            

                                                                                                                                                                  YILMAZ KISA                                                                                                                                                

                                                                                                                                                         EDEBİYAT ÖĞRETMENİ 
 
 

CEVAPLAR

1-

AKINCI 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik, 
 

Ak tolgalı beyler beyi haykırdı: “İlerle!”

Bir yaz günü geçtik Tuna’dan kafilelerle. 
 

Şimşek gibi bir semte atıldık yedi koldan,

Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan. 
 

Bir gün dolu dizgin boşanan atlarımızla,

Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla. 
 

Cennette bugün gülleri açmış görürüz de,

Hâlâ o kızıl hatıra titrer gözümüzde. 
 

Bin atlı, akınlarda çocuklar gibi şendik;

Bin atlı ,o gün dev gibi bir orduyu yendik,

                 YAHYA KEMAL BEYATLI

2-Lehçe, bir dilin metinlerle takip edilemeyen karanlık döneminde ayrılan koluna lehçe denir. Bir ana dilin ses, yapı ve söz dizimi bakımından büyük farklılıklar gösteren ve ana kitleden ayrı coğrafi bölgelerde yaşayan topluluklarca kullanılan kollarına lehçe diyoruz.Lehçe tarihsel, coğrafi, siyasal, kültürel…etkilerden dolayı konuşma, yazma ve dilbilgisinde büyük farklılıklar gösterir.Bu farklılaşma dilin bilinen ve metinlerle takip edilebilen tarihinden önce başlamış ve tarihsel devirler boyunca yazı diline geçerek devam etmiştir.Lehçe farklılıklarının ortaya çıkması dilin sürekli geliştiğini açıklar.Bir dilin ayrı lehçelerini konuşanlar artık birbirlerini anlayamaz duruma geldiğinde konuştukları lehçeler ayrı birer dil olarak kabul edilir. Türkçe’nin iki lehçesi vardır:Çavuşça ve Yakutça. 
 

3-Kompozisyon sınavlarının değerlendirme esasları aşağıdaki gibidir:

     

     (10 ) 1- Kâğıt düzeni: Yazıya uygun bir başlık konulmuş olmalı. Paragrafların aynı hizada ve kağıdın solunda ve sağında uygun boşlukların bırakılmış olması.

     ( 30 ) 2- Üslup: Konuyu ifade ederken kendine özgü ifade yeteneği, düşündüklerini edebi olarak yazıya dökebilme ustalığı.

     ( 20 ) 3- Fikir: Konu ile ilgili birikimi, fikirlerinin orijinalliği ve yardımcı fikirlerle desteklenmiş olması.

     ( 20 ) 4- Plan: Şekli ve fikri plan mevcut mu ? Planlı anlatım hangi seviyede

     ( 20) 5- İmla ve noktalama: İmla kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat etme ve doğru yerde kullanma becerisi.